به گزارش بازار، مراکز بندری در شرق آفریقا دیگر صرفاً نقاط عبور یا بنادر محلی نیستند؛ از عصب در اریتره تا بربره در شمال سومالی، این بنادر امروز به عناصر مهم در رقابت بینالمللی، نفوذ اقتصادی و امنیت دریایی جهانی تبدیل شدهاند.
جغرافیای این منطقه که دریای سرخ به خلیج عدن میرسد، اهمیت حیاتی دارد و کشورها محک میخورند که آیا میتوانند منافع خود را بدون درگیری نظامی مستقیم حفظ کنند یا خیر.
برای ایران و کشورهای حاشیه خلیج فارس نیز هر اختلال در این مسیرها میتواند به باب المندب، کانال سوئز و بازار انرژی جهانی بازگردد و تجارت و اقتصاد منطقه را تحت فشار قرار دهد.
عصب؛ از بندر کوچک به نقطه استراتژیک
بندر عصب نمونهای روشن از این تحول است. این بندر که سالها در حاشیه توجه جهانی قرار داشت، امروز به دلیل اهمیت استراتژیک دریای سرخ و نزدیکی به باب المندب، به یک نقطه کلیدی برای کنترل عبور کشتیها، خطوط انرژی و تجارت جهانی تبدیل شده است.
عصب دیگر یک مرکز اقتصادی ساده نیست؛ بلکه یک ابزار سیاست خارجی و امنیتی است که پیام واضحی به بازیگران منطقهای و جهانی میدهد: کنترل ساحل برابر است با کنترل مسیرهای دریایی و عمق ژئوپلیتیک آن.
بربره؛ صحنهای برای بازیگران بینالمللی
در سمت دیگر، بندر بربره با وجود تعلق به منطقهای که هنوز به طور کامل در سطح بینالمللی شناخته نشده، خود را به عنوان یک بازیگر واقعی در تجارت و امنیت دریایی منطقه معرفی کرده است.
حضور اسرائیل در این بندر، به همراه تلاش برای همکاری با سومالیلند، منطقهای که بخشی از جامعه بینالمللی هنوز آن را به رسمیت نمیشناسد، نشان میدهد که کشورها و شرکتها به دنبال استفاده از موقعیت جغرافیایی و ظرفیتهای لجستیکی فراتر از محدودیتهای سیاسی هستند.
این اقدامات، هشدار نامحسوسی به کشورهای منطقه از جمله ایران و جهان عرب است که اگر فعال نباشند، فرصتهای اقتصادی و استراتژیک از دست خواهد رفت.
اقتصاد، تجارت و امنیت دریایی
بربره نه رقیب مستقیم بنادر بزرگ منطقهای است و نه صرفاً مرکز تجاری کوچک؛ بلکه یک سرمایهگذاری استراتژیک بلندمدت است.
این بندر نشان میدهد که رقابت بینالمللی امروز بیشتر بر سر کنترل نقاط کلیدی لجستیکی و شبکههای دریایی است تا رویارویی نظامی مستقیم. ابزار اصلی این رقابت سرمایهگذاری، قراردادهای عملیاتی و حضور امنیتی هدفمند است.
برای ایران و کشورهای منطقه، پیام روشن است: حضور فعال و هوشمندانه در شرق آفریقا و بنادر حساس، شرط محافظت از مسیرهای انرژی و تجارت است. هر خلأ در این مناطق، چه در عصب و چه در بربره، میتواند تهدیدی برای عبور امن نفت و کالاهای حیاتی باشد و هزینههای اقتصادی و استراتژیک سنگینی تحمیل کند.
پیامدهای اقتصادی و ژئوپلیتیک برای جهان عرب و ایران
اختلال در مسیرهای دریایی شرق آفریقا به باب المندب، کانال سوئز و بازار انرژی جهانی بازمیگردد. هر تأخیر در حمل و نقل یا افزایش هزینهها، نه تنها مسئله تجاری، بلکه یک بحران استراتژیک با پیامدهای بلندمدت است.
حضور فعال و سرمایهگذاری هوشمندانه در این بنادر، یک ضرورت حیاتی برای ایران و جهان عرب است تا از خطر عقب ماندن از جریان تجارت جهانی جلوگیری شود.
رقابت جدید و ضرورت هوشیاری
جذابیت این بنادر شاخ افریقا در این است که رقابت بر سر آنها با ابزارهای اقتصادی و لجستیکی پیش میرود نه درگیری نظامی مستقیم: سرمایهگذاری، قراردادهای بلندمدت، امنیت و توسعه زیرساختها ابزارهای اصلی این رقابت هستند.
حضور اسرائیل و تعاملات با سومالیلند، بدون توجه دقیق ایران و همسایگان، میتواند تعادل منطقه را به نفع بازیگران خارجی تغییر دهد. این همان منطق مدرن رقابت در قرن ۲۱ است، جایی که شبکههای لجستیکی و بنادر کلیدی نقش میدان نبرد جدید را دارند.
از عصب تا بربره، نقشه جدیدی از امنیت و اقتصاد دریایی در دریای سرخ و خلیج عدن شکل گرفته است؛ نقشهای که هیچ کشوری را منتظر نمیگذارد و تنها با هوشمندی و کنترل نقاط کلیدی عملی میشود. پیام برای ایران و کشورهای عربی روشن است: هر کس که در این معادله فعال نباشد، از کنترل مسیرهای انرژی و تجارت جهانی عقب میماند و فرصتهای اقتصادی و امنیتی بزرگی را از دست میدهد.
نظر شما