نجمه جهان تیغ، بازار؛ نهضت ملی مسکن شعاری بود که از ابتدای دولت سیزدهم به آن تاکید می شد و قرار بر این بود که سالیانه یک میلیون واحد مسکونی در سراسر کشور ساخته شود. طبق این وعده در ابعاد استانی، بایستی ۹۳ هزار واحد مسکونی در عمر چهار ساله دولت سیزدهم در گلستان ببه متقاضیان تحویل می شد که این آمار برای سه سال ۷۰ هزار واحد مسکونی برآورد شده است.
ریزش متبقاضیان طرح ملی مسکن
حال اگر بخواهیم یک بررسی اجمالی از روند اجرای این طرح داشته باشیم می بینیم که پیشرفت پروژه های این طرح حلزونی بوده و به دلیل تورم و کاهش قدرت خرید، متقاضیانی که در این طرح ثبت نام کرده بودند مرتب در حال ریزش هستند.
نکته تامل برانگیز ماجرا آماری است که توسط مسئولان اعلام می شود. متولیان می گویند سه میلیون متقاضی مسکن در طرح نهضت ملی وجود دارد اما بخش کوچکی از این آمار قسط اول را واریز کرده اند و هر چه تعداد اقساط بیشتر می شود آن بخش، کوچک و کوچک تر شده و امکان بدست آوردن خروجی مالی کمتر می شود.
کارشناسان بر این باورند موفقیت در نهضت ملی مسکن مستلزم تقویت بخش خود مالکی بوده، مسئله ای که دولت سیزدهم نسبت به آن بی توجه بود. در روش خود مالکی سازنده در مناطق مختلف شهر به ویژه بافت فرسوده برای ساخت، زمین تامین می کند که این موضوع سبب کاهش فشار در بخش حمایتی خواهد شد.
از طرفی فعالان حوزه مسکن بر این باورند که سیاست های سینوسی و مقطعی مسکن بازخورد مناسبی نخواهد داشت و بایستی طرحی قوی با بازه زمانی حداقل ۱۵ ساله برای خانه دار کردن مردم در نظر گرفت.
با توجه به روی کار آمدن دولت جدید، خبرنگار بازار برای احصا ضعف های این طرح و دریافت راهکار از فعالان بخش مسکن و ساختمان به سراغ عضو هیاتمدیره کانون انبوه سازان ایران رفت.
سید محمد مرتضوی در گفتوگویی با خبرنگار بازار اظهار کرد: بخشی از مسکن در هر کشور به مسکن اجاره ای تعلق دارد، همه افراد علاقه ای به مسکن ملکی ندارند و یا گاه بنا به شرایط زندگی مجبور به اجاره نشینی هستند.
عضو هیاتمدیره کانون انبوه سازان ایران: چنانچه بازه زمانی برای خانه دار شدن مردم از ۳۰ سال عبور کند، آن جامعه دچار بیماری مزمن در حوزه مسکن شده و اینجاست که دولت باید به تولید مسکن حمایتی بپردازد
الگوهای محدود و بدون انعطاف در طرح نهضت ملی
وی افزود: همیشه نیاز است تولید مسکن به گونه ای تنظیم شود که بخشی اجاره نشین باشند و این میزان اگر ۲۰ تا ۲۵ درصد باشد منطقی است اما اگر به ۵۰ درصد برسد، زنگ خطری برای کشور به حساب می آید و نشان دهنده بضاعت اندک مردم است.
وی گفت: چنانچه بازه زمانی برای خانه دار شدن مردم از ۳۰ سال عبور کند، آن جامعه دچار بیماری مزمن در حوزه مسکن شده و اینجاست که دولت باید به تولید مسکن حمایتی بپردازد.
وی بیان کرد: با استفاده از الگوی محدود و بدون انعطاف نمی توان به همه دهک ها پاسخ داد؛ نمونه بارز آن نهضت ملی مسکن است که هیچ فرصتی برای اصلاح در این طرح دیده نشده بود.
مرتضوی تصریح کرد: نهضت ملی مسکن موفقیت چندانی بدست نیاورد و در مقایسه با اهداف ترسیم شده که ساخت سالیانه یک میلیون واحد مسکونی بود، موفق نبود و در عمل به ۱۰ درصد این هدف هم نرسیده است.
مداخله دولت در مسکن عامل اصلی کمبود و گرانی
عضو سازمان نظام مهندسی ساختمان گلستان در گفتوگو با بازار اظهار کرد: مرکز پژوهش های مجلس، مداخله دولت در بخش مسکن را عامل اصلی کمبود و گرانی مسکن می داند.
حسین ویزواری افزود: دولت ها باید مشکلات بخش خصوصی که شامل سازندگان، انجمن انبوه سازان مسکن، انجمن شرکت های ساختمانی و تاسیساتی، سازمان نظام مهندسی ساختمان می شود را برطرف و آنها را تقویت کند و خود نقش حاکمیتی و سیاست گذاری را بر عهده بگیرد.
وی ادامه داد: سازمان نظام مهندسی ساختمان به عنوان بازوان فنی بهره برداران آینده صنعت ساختمان در حال پیگیری دغدغه های مردم بوده و قطعا نیازمند تقویت است.
سخنگوی کمیسیون عمران مجلس شورای اسلامی در پاسخ به سوال خبرنگار بازار در خصوص نهضت ملی مسکن و وضعیت این طرح در دولت سیزدهم اظهار کرد: در حال حاضر نیاز کشور به مسکن، پنج هزار واحد مسکونی است.
عبدالجلال ایری با بیان اینکه در ابتدای دولت سیزدهم توان دولت احداث ۲۰۰ هزار واحد مسکونی بود، افزود: دولت سیزدهم در تولید مسکن نسبت به دولت روحانی موفق تر عمل کرد.
وی ادامه داد: در ابتدای دولت روحانی توان تولید مسکن در کشور ۶۰۰ هزار واحد بود اما پس از هشت سال این آمار به ۲۰۰ هزار واحد تقلیل یافت و با آغاز دولت شهید رییسی توان تولید مسکن از ۲۰۰ هزار به ۷۰۰ هزار واحد ارتقا یافت.
سخنگوی کمیسیون عمران: احداث مسکن کار یکسال نیست، طی عمر دولت سیزدهم چندین وزیر تغییر کرد و این موضوع مسئله تولید مسکن را تحت تاثیر قرار داد
سخنگوی کمیسیون عمران گفت: تا کنون دو میلیون ۳۰۰ هزار واحد زمین به متقاضیان تحویل داده شده است.
عدم توانمندی وزرات راه و شهرسازی در جذب بخش خصوصی
وی با تاکید به اینکه احداث مسکن کار یکسال نیست، بیان کرد: طی عمر دولت سیزدهم چندین وزیر تغییر کرد و این موضوع مسئله تولید مسکن را تحت تاثیر قرار داد. همچنین عدم توانمندی وزرات راه و شهرسازی در جذب بخش خصوصی در طرح نهضت ملی مسکن نیز مزید بر علت شد تا وعده تولید یک میلیون واحد مسکونی در سال محقق نشود.
نماینده مردم غرب گلستان در مجلس شورای اسلامی با بیان اینکه عدم حضور بخش خصوصی در این طرح یکی از نقد هایی بوده که به آن وارد است، تصریح کرد: انتظار داریم دولت چهاردهم سیاست خاصی را در راستای اجرای طرح جهش تولید مسکن در پیش بگیرد.
تسهیلات تق و لق به بخش خصوصی
تولید مسکن در استان گلستان که جزو استان های شمالی است به خصوص در برخی از شهرهای آن که شامل قانون اراضی درجه یک و دو شده، کار را برای این استان دشوار تر کرده است.
در برهه ای انبوه سازان گلستانی نسبت به عدم بکارگیری بخش خصوصی بومی در این طرح انتقادات بسیاری را وارد کردند اما ترتیب اثری در این خصوص داده نشد.
آنان معتقد بودند به دلیل کمبود زمین در گلستان بایستی به بخش خود مالکی توجه بیشتری شود و یکی از انگیزه های سازندگان برای ورود به این بخش را اعطا تسهیلات ۵۵۰ میلیونی عنوان کردند.
انبوه سازان گلستانی در ادامه تلاش هایشان برای ورود به این طرح و کمک به تولید بیشتر مسکن مسائل را در جلسه ستاد اقتصاد مقاومتی استان مطرح کرده که در نهایت برای حل مشکل تسهیلات، در این جلسه مصوب شد بانکها به تکلیف قانونی خود برای پرداخت تسهیلات ۵۵۰ میلیون تومانی طرح نهضت ملی مسکن به بخش خصوصی عمل کنند.
مدیر کل راه و شهرسازی گلستان اظهار کرد: تعهد استان گلستان برای تولید مسکن در طرح نهضت ملی طی مدت سه سال ۷۰ هزار واحد مسکونی بود.
سید محمد حسینی با بیان اینکه ابرمانع ما در تولید مسکن مشکل زمین است، افزود: متاسفانه طبق قانون؛ اراضی درجه یک و دو را نمی توانیم برای ساخت زمین استفاده کنیم.
وی با اشاره به اینکه کار نهضت ملی دیر شروع شد، گفت: قرار بود در ۳۶ نقطه شهری و هزار نقطه روستایی ۷۰ هزار واحد ساخته شود.
تحقق ۱۰ درصد وعده
حسینی یادآور شد: از فردا سازمان بازرسی ترک فعل های دستگاه های مختلف را که باید در زمینه تامین زمین همکاری می کردند، بررسی می کند.
وی با اشاره به آمار تولید مسکن در دولت سیزدهم گفت: طی سه سال اخیر ۵۸ هزار پروانه ساخت در نقاط روستایی و شهری گلستان صادر شده است.
مدیر کل راه و شهرسازی گلستان گفت: در مدت سه سال دولت شهید رئیسی بالغ بر ۳۹ هزار واحد مسکونی در گلستان به مرحله اجرا رسیده است و هفت هزار و ۳۰۰ واحد به متقاضیان تحویل شده است.
مدیر کل راه و شهرسازی گلستان: بسیاری از بانک ها بر اساس سهمیه ای که به آنها اعلام شده بود پای کار نهضت ملی نیامدند و بانک های خصوصی گلستان در این زمینه همکاری خوبی نداشتند
وی اضافه کرد: همچنین ۱۶ هزار واحد به پایان مراحل سفت کاری رسیده است.
خداحافظی با پیمانکاران بومی کم کار
وی انتقاد کرد: بسیاری از بانک ها بر اساس سهمیه ای که به آنها اعلام شده بود پای کار نهضت ملی نیامدند و بانک های خصوصی گلستان در این زمینه همکاری خوبی نداشتند.
حسینی گفت: سعی داریم ساخت واحد های با ارتفاع کمتر و پروژه های کوچک مقیاس با طبقات یک و دو را با مشارکت مردم برنامه ریزی کنیم.
وی با بیان اینکه در حال پایش پروژه های نهضت ملی هستیم، بیان کرد: پیمانکاران غیر بومی کم کار را خلع ید و با آنها خداحافظی می کنیم و پروژه ها را به پیمانکاران بومی خواهیم سپرد.
به گزارش بازار، بانک ها، آورده متقاضی، عدم بهره مندی از ظرفیت بخش خصوصی و بسیاری از مسائل دیگر که توسط نخبگان و فعالان این صنعت مطرح می شود کار را برای پیشبرد پروژه های مسکن متوقف کرده که ضروری است دولت چهاردهم این طرح را با واقیعت جیب مردم تطبیق دهد و بخش خصوصی را کنار خود ببیند و از نظرات و پیشنهادات این قشر بهره ببرد.
نظر شما